Essay regarding Viet Nam Tourism

Xã hội học số 4 - 2007

48

Một số vấn đề xã hội học

về xây dựng đời sống văn hoá cơ sở ở Tây Nguyên Trương xuân trường

I.

Dẫn nhập

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước l� một đòi hỏi cấp bách trong chặng đường phát triển mới ở nước tag hiện nay. Đảng konstruera luôn nhấn mạnh rằng: phát triển kinh tế đất nước luôn phải đi đôi với phát triển văn hoá - xã hội, phấn đấu cho một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Tây Nguyên l� một địa bàn chiến lược về kinh tế - xã hội cũng như về an ninh quốc phòng của đất nước. Hơn nữa, hiện tại đây l� vùng tập trung đông nhất, khoảng 40 dân tộc thiểu số sinh sống. Vì vậy, nghiên cứu về Tây Nguyên nhằm nâng cao đời sống văn hoá cho đồng bào các dân tộc thiểu số ở đây càng có ý nghĩa cấp bách quan trọng. Bài viết sẽ tập trung vào việc nhận diện từ góc độ xã hội học những đặc điểm nổi bật của đời sống kinh tế - xã hội của các tộc người sinh sống ở Tây Nguyên; qua đó tìm hiểu những thách thức cơ bản đối với hoạt động nâng cao đời sống văn hoá của nhân dân bản địa, góp phần tìm ra những giải pháp, những chủ trương sát thực v� có hiệu quả. II.

Môi trường văn hoá v� vấn đề nâng cao đời sống văn hoá

Văn hoá l� dấu ấn của mọi thể cộng đồng lên mọi hiện tượng tinh thần, vật chất, mọi sản phẩm của thể cộng đồng ấy. Văn hoá l� một hiện tượng vừa phổ biến lại vừa mang tính cá biệt. Nó phổ biến với tính cách một đặc điểm chung của loài người, bắt gặp ở mọi thể cộng đồng. Còn tính cá biệt l� ở chỗ mỗi cộng đồng có một kiểu lựa chọn riêng, biểu hiện thành lối sống riêng có tính khu biệt. Nguồn gốc của tính cá biệt chính l� carry out lịch sử hàng ngàn năm trong đời sống vật chất, tinh thần v� xã hội của các thể cộng đồng. Với tiến trình lịch sử, mỗi thể cộng đồng có những lựa chọn v� khuynh hướng phát triển khác nhau do những tác động v� chi phối của các điều kiện tự nhiên, xã hội khác nhau. Đề cập tới khái niệm môi trường văn hoá v� khái niệm xây dựng môi trường văn hoá, đã có nhiều nh� khoa học đề cập đến những khái niệm này. Cụ thể như các công trình: Cơ sơ văn hoá Việt Nam của Trần Quốc Vượng (chủ biên, 1998), Mấy vấn đề lý luận v� thực tiễn xây dựng văn hoá cơ sở nước ta của Hoàng Vinh (1999), Xây dựng môi trường văn hoá ở nước ta hiện t?i của Đỗ Huy, công trình của Văn Đức Thanh Về xây dựng môi trường văn hoá cơ sở (2001)... Trần Quốc Vượng trong cuốn Cơ sở văn hoá Việt Nam, cho rằng: Văn hoá một khi đã hình thành cũng chính l� môi trường sống của con người. Nếu môi trường tự nhiên v� môi trường xã hội l� điều kiện hình thành v� phát triển của môi trường văn hoá thì ngược lại môi trường văn hoá một khi đã xuất hiện lại góp phần rất lớn trong việc tạo ra thế ứng xử v� lối ứng xử của con người trong việc không ngừng cải thiện môi trường tự nhiên v� môi trường xã hội 1 ) Như vậy l� rõ, vấn đề văn hoá v� môi trường văn hoá thực chất chỉ l� một, văn hoá với các thành tố của nó, mối quan hệ giữa chúng với nhau (trong hệ thống những quan hệ hữu cơ của các hoạt động vật chất v� tinh thần), quan hệ giữa chúng với que tiene người đã tạo thành môi trường văn hoá. V�, sự vận động của môi trường văn hoá đó trong tương tác với môi trường tự nhiên tạo sự phát triển cho cộng đồng người. Với cuốn Mấy vấn đề lý luận v� thực tiễn xây dựng văn hoá cơ sở nước tag, Hoàng Vinh tuy không nói tới Môi trường văn hoá (có lúc tác giả dùng khái niệm Hệ sinh thái văn hoá), song trong nội one particular

Trần Quốc Vượng (chủ biên)- Cơ sơ văn hoá Việt Nam- Nxb Giáo dục- H� Nội, 1998- Tr. 37.

Bản quyền thuộc Viện Xã hội học www.ios.org.vn

Tr−¬ng Xu©n Tr−êng

49

muck phân tích về lý luận v� thực tiễn xây dựng đời sống văn hoá cơ sở với những phần (chương) đề cập tới các thành tố văn hoá như hệ giá trị, chuẩn mực xã hội, tới mối tương tác giữa que tiene người v� văn hoá, văn hoá với phát triển, các thể chế văn hoá cũng như mạng lưới thiết chế văn hoá... đã hàm ý rằng ông cũng đã chọn một cách tiếp cận môi trường văn hoá. Đến công trình Về xây dựng môi trường văn hoá cơ sở của Văn Đức Thanh, " môi trường văn hoá” đã được đề cập tới: Nói đến...